80% ของก้อนที่พบบริเวณเต้านม ไม่ใช่มะเร็ง
              80% ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านม จะมาด้วยอาการพบก้อนที่บริเวณเต้านมและก้อนที่พบเหล่านี้ ส่วนใหญ่ผู้ป่วยจะตรวจพบหรือคลำได้ด้วยตนเองไม่ใช่จากแพทย์

             ปัจจัยเสี่ยงสำหรับมะเร็งเต้านม
             1. ประวัติครอบครัว คือ มีญาติสายตรง เช่น พ่อ-แม่ พี่น้อง เป็นมะเร็งเต้านม พบประมาณร้อยละ 5 ของมะเร็งเต้านมทั้งหมด จึงควรปรึกษาแพทย์หรือตรวจเพิ่มเติม
             2. อายุมากขึ้น โอกาสเป็นมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้น     ร้อยละ 85 ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมพบในผู้หญิงที่อายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป
             3. การรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง
             4. ขาดการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

             ทำไมจึงต้องตรวจเต้านมด้วยตนเอง
              การตรวจพบความผิดปกติบริเวณเต้านม เช่น คลำก้อนได้เมื่อมีขนาดเล็ก ็หมายความว่าแพทย์สามารถจะรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก ซึ่งการรักษาจะได้ผลดีมาก

               การตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ ทำให้
               คุณรู้ว่า เต้านมปกติของคุณเป็นอย่างไร
                คุณรู้ว่า มีอะไรผิดปกติเกิดขึ้นกับเต้านมของคุณ
            อย่าลืมว่าก้อนที่บริเวณเต้านมของคุณไม่ใช่มะเร็งทั้งหมด บางก้อนจะเป็นซีสท์(Cyst) หรือถุงน้ำบางชนิดเป็นแค่เนื้องอกธรรมดา และที่สำคัญที่สุด คือ ก้อนเนื้อบางก้อนแม้จะเจ็บหรือไม่เจ็บก็อาจเป็นมะเร็งได้

              ขนาดของก้อนเนื้อที่ตรวจพบบริเวณเต้านม
                ผู้หญิงที่ตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นประจำจะสามารถตรวจพบก้อนบริเวณเต้านมได้ขนาดประมาณ 2 เซนติเมตร
                ผู้หญิงที่ตรวจเต้านมด้วยตนเองไม่สม่ำเสมอ จะสามารถตรวจพบก้อนได้ขนาดประมาณ 2.5 เซนติเมตร
                ผู้หญิงที่ไม่เคยตรวจเต้านมด้วยตนเองจะพบก้อนที่เต้านมขนาดประมาณ 4 เซนติเมตร

              ควรตรวจเต้านมด้วยตนเองบ่อยแค่ไหนและช่วงไหน
                ผู้หญิงทุกคน ควรตรวจเต้านมด้วยตนเอง อย่างน้อยเดือนละครั้ง   
               ถ้าคุณอยู่ในวัยที่มีประจำเดือน ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด คือ ประมาณวันที่ 7 - 10 นับจากวันแรกของรอบเดือน เพราะช่วงนี้เต้านมจะหายบวมหรือหายคัดไปแล้ว ทำให้ตรวจพบสิ่งผิดปกติได้ง่าย
               ถ้าคุณอยู่ในวัยที่ประจำเดือนหมดไปแล้ว เลือกวันไหนก็ได้ที่สะดวก แล้วทำเป็นประจำ เช่นเลือกวันแรกของเดือน ซึ่งเป็นวันที่จำง่ายที่สุด ถ้าคุณลืมตรวจก็ให้รีบตรวจเต้านมของคุณ ในวันที่นึกขึ้นได้ ดีกว่าที่จะผ่านไป 1 เดือน
               ถ้าคุณถูกตัดมดลูกไปแล้วและยังอายุน้อยกว่า 50 ปี คุณควรเลือกวันที่คุณไม่มีอาการปวด หรือคัดเต้านม

              ขั้นตอนการตรวจเต้านมด้วยตนเอง

              1.การมอง เพื่อมองหาสิ่งผิดปกติบริเวณเต้านม ยืนหน้ากระจก
                 ก. ยืนตรงแขนชิดลำตัว มองเปรียบเทียบบริเวณเต้านมทั้งสองข้าง เพื่อค้นหาสิ่งผิดปกติ โดยดูขนาด รูปร่าง รอยบุ๋ม รอยย่น รวมทั้งดูสีของผิวหนัง และบริเวณปานนม
                 ข. ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะ ดูเต้านมทั้งสองข้างเหมือนข้อ ก ร่วมกับการขยับแขนขึ้นลง                                              ค. วางมือบนเอวทั้งสองข้าง กดและปล่อยร่วมกับการเกร็งกล้ามเนื้อหน้าอก สังเกตุดูความผิดปกติบริเวณเต้านมทั้งสองข้าง  

                                       
             2. การตรวจเต้านม     วิธีการตรวจ      ให้แบมือออก ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง กดลงบนเต้านมดังรูป      การกดควรทำเป็นสองระดับคือ กดเบาๆเพื่อหาก้อน บริเวณที่ใกล้ผิวหนังและกดแรงขึ้นเพื่อหาก้อนที่อยู่บริเวณเต้านม

โดยให้ความรู้สึกเหมือนกดลงบนซี่โครง แล้วค่อบขยับมือวนเป็นวงกลมเล็กๆ ตรวจให้ทั่วบริเวณที่กำหนดไว้

            ขั้นที่1 ท่าตรวจ นอนตะแคงซ้าย งอเข่าทั้งสองข้าง หมุนไหล่มาทางขวา ให้ไหล่ทั้งสองข้างแนบกับเตียง แต่ไม่ต้องขยับขาทั้งสองข้างตามด้วย ยกมือขวาไว้หลังศีรษะและใช้มือซ้ายตรวจเต้านมขวา

         ขั้นที่ 2 ใช้มือซ้ายตรวจที่รักแร้ขวา กดเบาๆ และกดหนักขึ้นในแต่ละจุดเป็นรูปวงกลมเล็กๆ เลื่อนมือขึ้นลงตามแนวดิ่ง โดยให้แนวดิ่งที่ลากผ่านห่างกันประมาณ 2 ซม. จนทั่วทั้งเต้านม ดังรูปข้างล่าง

       ขั้นที่ 3 ตรวจบริเวณรักแร้ นั่งหรือยืน ปล่อยแขนขวาลงแนบข้างลำตัว แล้วใช้นิ้วมือข้างซ้าย ตรวจบริเวณรักแร้ขวา เพื่อค้นหาก้อนที่ผิดปกติ

การตรวจเต้านมด้านซ้ายก็ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนเดิม แต่เปลี่ยนจากมือซ้ายเป็นมือขวา การตรวจอาจใช้ท่ายืน โดยใช้เทคนิคเดียวกับท่านอน ซึ่งจะได้ผลเช่นเดียวกัน อย่าลืมบีบหัวนมเพื่อดูว่ามี น้ำเลือด หรือน้ำเมือกที่ผิดปกติออกจากหัวนมหรือไม่และควรไปพบ แพทย์เมื่อมีความผิดปกติเกิดขึ้น

                                                
          ข้อควรจำ
               เรียนรู้วิธีการตรวจเต้านมด้วยตนเองจากแพทย์ หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
               ตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างน้อยเดือนละครั้ง
               พบแพทย์ทันทีที่ตรวจพบสิ่งผิดปกติ
              พบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจเต้านมของคุณปีละครั้ง เมื่ออายุ 30 ปีขึ้นไป
               ก้อนมะเร็งยิ่งเล็กยิ่งมีโอกาสรักษาหาย